Een landgoed in de erf- of schenkbelasting

De Belastingdienst ontvangt regelmatig aangiften erf- of schenkbelasting waarin een landgoed met een rangschikking volgens de Natuurschoonwet 1928 (NSW) wordt verkregen. Bij de behandeling van deze aangiften komen vaak dezelfde vragen en aandachtspunten naar voren. Wat zijn de belangrijkste punten waarop u zich kunt voorbereiden?

Bij een schenking of erfrechtelijke verkrijging van een NSW-landgoed gaat het in de aangifte om twee waarden: de waarde in het economisch verkeer en de bestemmingswaarde.

Waarde in het economisch verkeer en bestemmingswaarde
De waarde in het economisch verkeer is het hoogste bedrag dat een koper onder de meest gunstige omstandigheden voor het landgoed zou betalen op de datum van overlijden of schenking. Daarbij gaat het om de opstallen en de landerijen.

De bestemmingswaarde is de waarde in het economisch verkeer, verminderd met de kosten die voortvloeien uit de verplichting om het landgoed minimaal 25 jaar in stand te houden. Bij een opengesteld landgoed hoeft de bestemmingswaarde niet in de aangifte te worden opgenomen.

Waardering van het landgoed
Voor de waardering van het landgoed is de waarde in het economisch verkeer het uitgangspunt. Voor woningen op het landgoed geldt de WOZ-waarde.

Is het landgoed opengesteld voor publiek? Dan blijft de belasting die toerekenbaar is aan de waarde in het economisch verkeer van het landgoed onder voorwaarden gedurende 25 jaar buiten invordering voor de verkrijger van het landgoed.

Bestemmingswaarde alleen relevant bij niet-opengestelde landgoederen
Bij een schenking of erfrechtelijke verkrijging van een niet-opengesteld landgoed is de bestemmingswaarde van belang voor de berekening van de NSW-faciliteit.

Over de helft van de bestemmingswaarde is direct erf- of schenkbelasting verschuldigd. Het verschil tussen de waarde in het economisch verkeer en de helft van de bestemmingswaarde blijft onder voorwaarden gedurende 25 jaar buiten invordering.

Erf, tuin en aanhorigheden apart waarderen
Bij de behandeling van aangiften blijkt regelmatig dat het erf, de tuin en andere aanhorigheden bij een woning op het landgoed niet afzonderlijk zijn gewaardeerd. Voor de WOZ-waarde geldt hiervoor een vrijstelling. Deze vrijstelling geldt echter niet voor de erf- en schenkbelasting. Laat deze onderdelen daarom ook taxeren. Neem de getaxeerde waarde vervolgens op bij de waarde in het economisch verkeer van de opstallen.

Woning op een NSW-landgoed
Bij een woning op een NSW-landgoed is de WOZ-waarde gelijk aan de bestemmingswaarde. Daarbij maakt het niet uit of het landgoed wel of niet is opengesteld voor publiek. Is het landgoed opengesteld voor publiek? Dan hoeft u de bestemmingswaarde niet in te vullen in de aangifte erf- of schenkbelasting.

Geef wel de waarde in het economisch verkeer aan van het opengestelde landgoed. En vergeet dus niet het erf, de tuin en aanhorigheden te laten taxeren.

Tip: Het bezit van een landgoed biedt fiscale voordelen. Een brochure hierover vindt u hier. De wijzigingsvoorstellen rond box 3 hebben echter ook gevolgen voor landgoederen.